Америкадагы университетимде биринчи курстун ортосуна жеткенде, бул күнүмдөн кийин көпчөлөгүнөн башка көрбөгөн тажрыйбага ээ болдum. Биринчи көргөндө өзүнөн күрүнүп калган бул окуя, менин академиялык дамууга өзүнүн ыктымалын кандай ыктымал кылып көрсөткөнүнө көз жеткирген.
Мен бүгүнкү күнүнө чейин жогорку окуу жөнүндө окуп жаткан университетимде "Гөчүү жана өлкөнүн үлгүсү" деген пәнди окуп жатам. Бул пәндөн кийин Америкага өтүү күчөтүүлөрүн, гөчөнүүчүлөрдүн өлкөдөгү процесстерин жана гөчүүнүн өзгөртүүлөрүн өзгөртүүнү үйрөнөбүз. Бир күнү пәндөн кийин, убакыттык гөчөнүүчүлөрдүн күчөтүүгө ылайык көтөрүлүшүнө ылайык суроо койдum. Менен пәндин окутуучусу бул тақырыпта билимдерин бөлүштү жана пәндөн кийин үзүлдү. Мен үчүн бул күнүнө чейин көпчөлөгүнөн башка көрбөгөн тажрыйбага ээ болдum.
Күндүз үйүмгө киргөндө менин электрондук поштамды текшерүмдүн убакытында мугалимимден хабар келди. Мен сабак учурунда сораган суроомунун туура экенин, бирок берилген жооптун менин суроомумду толук көрсөтпөгөнүн айткан жана сабакты жакшы түшүнүп билиш үчүн көпчүлүк материалдарды бөлүшкөн. Өзүм үчүн бул түрдө жооп күтүүгө мүмкүн эмес. Сабак учурунда бир нече минутка тейлөгөн суроо, мугалимим үчүн сабак бүткөндөн кийин сааттар өткөн соң ыңгайлаштырылган. Эмне үчүн да, электрондук пошта күндүз 8-9 саатта келди. Мугалимим, класста берилген жооп менен чыгышпай, суроомунун көпчүлүк жооп табышы үчүн убакытты бөлдү.
Америкага келгеннен кийин өзүм үчүн өтө ылайыксыз болгон нерселерден бири электрондук пошта колдоону. Бул жерде университет жана уюмдуу иштердин көпчүлүгү электрондук пошта аркылуу өткөнүн көрдүм. Мен биринчиден бери хабарларды үзүнчө текшерүү ылайыксыз болуп калганымды; кейде маанилүү электрондук пошталарды көп өткөн кийин түшүнө алабыз. Бул себептен, мугалимимдин жөнөткөн хабары, бир үзүнчө мааниге ээ болгон деталдын өзү болду. Өз электрондук пошта ылайыксыздыгымды бүгүнкү күнгө чейин түзгөн эмес, бир академиячынын сабакта сорогон суроого өтө кийин кайта көрсөтүүүсү, окуучунун дамуусуна ылайыксыз көрсөтүлгөн көңүлдүн өзгөчө формалары бар экенин көрүп жатканымды.
Бир айдан кийин, жыйынтык иш катынасында Босния-Герцеговинадағы соғыс жана соңгы күнөөлөрдүн жүрүшү үчүн дайындаған зерттеүмдү тапшыруу убактысы келди. Бакалаврлык окуу убактысында ыраатта өз ишимдин нәтижесин алдым жана физикалык түрдө окутуучума тапшырдым. Окутуучум бул жағдыйга көз алдына келди, ойлоруу үчүн рахмет айтты жана башка окуучулар сияктуу электрондук система аркылы тапшырмаларын тапшыруу керек экенин айтты. Мен бул ыкма менен тааныш элек, андан кийинки тапшырмаларымда бул үчүн көзөмөлдөнүп турганын белгиледим.
Учур-беш күн соң, кыска демилде, мугалимимден кайра электрондук пошта алдым. Бул жолу менен жөнөткөн изилдөөм менен байланыштуу болду. Жакынчалык бир миң белгилик мессажда, менин жумушумдун мазмунуна карата бағалаулуарын жана жазылышымды қандай жакшыртууга болот деген ұсыныстарын бөлүшкөн. Мессажды окуганда мени көз алдыма айкын келген, мугалимимдин үй тапшырмасын тапшырганы жеткилик болгону эмес экени. Жумушумду окуган, оны өзү өзүнө көз салган жана менин көп күчтүү изилдөөнү жаратышыма мүмкүнчүлүк берүү үчүн маанилүү ұсыныстарды бөлүшкөн. Башка учурда, бул курстун аяктаганына жана демилде башталганына карабастан жасаган.
Бул жөнөкөй дипломдук иштин өзüm үчүн маанилүү болгон ыктымалында өзүм түзгөн жумушту өзгөчө ыктымалда өткөрүп жатканым. Бул процессте өзүңүз нерсе үчүн турганыңызды, өзүңүздүн кийинки иштеринде нерсе үчүн көзөмөлдөгөнүзгө көмөк көрсөтөт. Мен үчүн окуу-эстебетчилердин ыктымалында маанилүү болгон бул. Жумушту текшерүүдөн тышкары, академиялык түрдө жакшыраак көтөрүлүшү үчүн оны өзгөртүү.
Бул икен окуялардан кийин, Америкадағы университет өмүрүндө менин көз алдыма түшкөн тақырыстардын бири - ғалимдердин окуучуларга жана алардын ғилымдык дамуууну үйрөнүү үчүн ылымдык үлгүсүнө көз жеткирүүгө башладым. Кыргыз-Түркия Манас университетинде өткөн беш жылымда ондогон жумуштар дайындадым, сансыз өткөрүүлөр жасадым жана үзүнчө курсдордо көпчөлөк ғылыми жумуштарды өткөрдүм. Түркияда үзүнчө университеттерде, үзүнчө дәрежеде жана салыкта окуган көп көп досом менен бул түрдө тажрыйба алганын есептей албайм. Туура, башкы окуу жылдарымдан да маанилүү тажрыйбалар менен кеттем. Бирок беш жыл бою дайындаган жумуштарымдан кийин, Америкада биринчи айымда эки жолу бул түрдө кайра байланыш менен күштүн үстүнө чыгышыма үчүн, аралыкты менин үчүн өтө анык кылды.
Албетте, мен өзүм тарбияланган университеттин Американын эң тааныш университеттери үчүн тааныш көрсөтүлгөн мекептердин бири экенин айта албайм. Бул себептен, мени ойлондурган, университеттин аты же рейтингдеги орду эмес, өкүлдүн дамуусу үчүн ғалымдардын убакытын жана көңүлүн көрсөтүшү. Көбүнчө, эки тәжрибе бойунча барлык билим берүү системасын баа бере албайбыз. Бирок, өз тәжрибемден көрүп, бул айырмачылыкты бөлүшүүнүн жана оны ойлоо үчүн маанилүү экенин ойлойм.
Түркиядагы ғалымдардын иш күчүн да көзден кетпөйм. Көпчүлүк университеттерде дәрс, административдик мүнөздөр, өлкөнүн өзгөчөлүгү жана башка мүнөздөр ғалымдардын убактысын көпчөлүк үчүн чектей алышы мүмкүн. Бул жағдайда студенттер үчүн бөлүнгөн убакытка ылайык эле таасир этет. Себеби, мәсэле ғана ғалымдардын жеке ылымынан турбайт, университеттердин иш жүзүндөгү түрү жана ғалымдарга берилген мүмкүнчүлүктөрдүн да маанилүү экенин кабул кылуу керек.
Бул үчүн, өзümдүн чыгышымда көргөн жана окуучулардан да тышкы көргөн башка бир жағдай бар. Барлык убакытын өз мақалаларына жана иштерине бөлүп, окуучулары менен байланыш орноштурган өзүм көргөн академиялардын саны өтө көп. Кейде окуучу бир суроо менен окумуштуун үйүнө кирүүгө үмүттөнөт, үнөтүп кирүүнү, өзүнүн каттында өтүп кеткенде таң калат. Бул үчүн, окуучулар менен жакын таанышып, аларга жол көрсөтүп, эмектешкен көп маанилүү окумуштуулар бар. Бирок өзүмдүн тажрыйбаларым менен чыгышымдан тышкы көргөн нерселерге ылайык, бул мәсэле үчүн көпчүлүк үчүн маани бар экен деп ойлойм.
Мен үчүн, биздин университеттеримизде академиялык кайта байланыш мүнөтү жана окуучу-академиялык үнөтүнүн үстөн өтүү үчүн көп ойлоо керек. Бул жерде, окуучулардын өз суроолоруна жумуш убактысында жооп беришти, өз жумуштарына узун кайта байланыш жазып берүүнү күтүү тууралы сөз болуп турат. Академиялык күчтөрүнүн убактысы жана жумуш күчтөрү шектелген. Бирок, мүмкүнчүлүктөрдүн диапазонунда окуучулардын жумуштарына жол көрсөтүп, айыптарын ачык көрсөтүп, өзүн-өзү өнүктүрүшүнө жардам көрсөтүүчү ыктымалдын кеңири таралышы маанилүү экенин ойлойм.
Мен бүгүнкү күнгө чейин жогорку окуу процессимде өткөн күнөктөрдө башка академиялык кайра сабак окуу мүмкүнчүлүгүм болбогон болуши мүмкүн. Бирок, ошол адамнын ыктымалын эсөтөм. Чындыгында, мен оң көрүнүштү алуу менен гана күчтөнүп турган эмес. Мен суроого көз жеткизилгенин, дайындалган жумушум окулганын жана академиялык түрдө өнүгүү үчүн менин үчүн убакыт бөлүнгөнүн көргөм келди.
Бул эки окуя, менин Америкада биринчи күндөрümдө күргөн эки окуя, университеттеги өзүмдүн жазбаларыма киргизилди. Бул тажрыйбалар башка киши үчүн өтө ырааттуу келсе болсо, мен үчүн академик-оқуучу өзара байланышынын маанилүү бөлүгүн көрсөттү. Окуучунун суроосуна кайта келүү, үй тапшырмасын ырааттуу окуу жана ошонун нәтижесинде жакшырақ иш чыгаруу үчүн өнөрлөр көрсөтүү кичинекей деталдар саналышы мүмкүн. Бирок булар окуучунун академиялык дамуусуна туура келген үлгүлөрдүн жана окуу ынтасын арттыруучу үрөөттөрдүн бөлүгү болуп саналат.
Бул жазылганда да айтканындай, бул менин жеке көз карашым жана тажрыйбам. Көбүнчө, бир нече мисалдан көргөнү менен жалпы баа бериш дуруу эмес. Сиздин бул тақырыпта өз тажрыйбаларыңыз жана көз караштарыңыз бар болсо, аларды тындоо жана бир-бирине фикир алышуудан мүнөттүү болом.
Пикирлер (0)
Азырынча пикир жок.