Trump–Xi Jinping Görüşmesi: Washington’da Küresel Diplomasi | Burak Can

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nedeniyle bugünlerde dünyanın birçok devlet ve hükümet başkanı New York’ta. Diplomasi trafiğinin kalbi tam anlamıyla New York’ta atıyorken, bu gönderiyi yazmadan yaklaşık bir saat önce Çin Devlet Başkanı Xi Jinping Washington’a indi. Ziyaret zaten başlı başına çok önemli. Fakat daha ilk dakikalarda ortaya çıkan görüntüler de bir o kadar dikkat çekiciydi. ABD Başkanı Donald Trump ve eşi Melania Trump, Xi Jinping ve eşi Peng Liyuan’ı havalimanında karşıladı. Kırmızı halı, askeri tören ve B-1 bombardıman uçaklarının geçişiyle oldukça özel bir karşılama yapıldı. Türkiye’nin protokol geleneğine baktığımızda bir devlet başkanının bu şekilde karşılanması bize çok sıra dışı gelmeyebilir. Fakat Amerikan protokolünde devlet başkanlarının havalimanında Başkan tarafından karşılanması pek alışılmış bir durum değil. Beyaz Saray da Trump’ın Xi’yi Joint Base Andrews’ta bizzat karşılayacağını ziyaret programında ayrıca duyurmuştu. Burada yapılan yorumlarda dikkat çeken noktalardan biri de şu: Amerika’nın Çin’e ihtiyacı olduğu kadar Çin’in de Amerika’ya ihtiyacı var. Dolayısıyla bu görüntüleri sadece bir karşılama töreni olarak değil, önümüzdeki iki gün yapılacak görüşmelerin havasını gösteren bir işaret olarak görmek mümkün. İşin bana göre daha ilginç tarafı ise New York’ta. Xi Jinping Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na katılmayacak. Çin’i New York’ta Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng temsil edecek. Yani tabloya baktığımızda, dünyanın diplomasi trafiği New York’ta akarken, dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderleri Washington’da kendi pazarlıklarını sürdürecek. Üstelik zamanlama da önemli. ABD ile Çin arasında devam eden geçici ticaret mutabakatının süresi 10 Kasım’da sona erecek. Bu nedenle ticaret ateşkesinin uzatılması, tarifeler, teknoloji, yapay zekâ ve nadir toprak elementleri bu ziyaretin en önemli başlıkları arasında bulunuyor. Bir tarafta Birleşmiş Milletler nedeniyle çok sayıda devlet ve hükümet başkanı Amerika’da bulunurken, diğer tarafta ABD ve Çin liderleri Washington’da iki ülkenin önümüzdeki dönem ilişkilerini konuşacak. Önümüzdeki günlerde Washington’da yapılacak görüşmelerden, yalnızca ABD ve Çin’i değil, ekonomik ve siyasi etkileriyle bütün dünyayı ilgilendirecek kararların çıkması oldukça açık.